Thứ tư, 04/06/2008
Kiến trúc Chợ Lớn có đặc trưng riêng, nặng tính công năng: đơn vị nhà thường là nơi dùng để buôn bán, sản xuất, ăn ở và chứa hàng hoá, dưới dạng nhà liên kế. Kiến trúc tôn giáo – quen gọi là chùa – lại là một mảng công năng khác: nơi thờ phượng, không gian công cộng, nặng tính trang trí, gồm tượng, hoa văn, tranh sứ và bia ghi chép... theo nghệ thuật và kỹ thuật du nhập từ xứ mẹ

Kiến trúc nhà liên kế là đặc thù của Chợ Lớn và Sài Gòn. Từ ban đầu, cộng đồng dân cư Chợ Lớn thường làm các nghề sản xuất thủ công, cung cấp dịch vụ, buôn bán, nên những ông chủ địa ốc thời bấy giờ thường xây những khu nhà liên kế hoặc khu hẻm hoặc khu nhà nằm dọc bên sông như các khu nhà ở bến Bình Đông và Bình Tây, để cho thuê. Từ đó có từ phố tiệm (phố điếm).
Mặt tiền để buôn bán
Những ngôi nhà liên kế trước tiên là ở Chợ Lớn, sau lan ra cả Sài Gòn, thường xây trệt hoặc lầu và thường đặt tên trên cổng vào hẻm như Cửu Hoa Lý, Thành Hàng Hạng...
![]() |
|
Kiến trúc nhà liên kế là trang trí đặc thù của người Hoa Chợ Lớn. Hiện nay, mảng kiến trúc này chỉ còn tồn tại nhiều ở tầng trên. |
Những gia đình kinh tế khá hơn thì ở nhà tầng. Tầng trệt, phía trước là nơi tiếp khách giao dịch buôn bán, phía sau là nơi sản xuất, kho chứa; tầng trên, phía trước làm nơi thờ phượng, nơi trẻ con học hành, phía sau làm nơi nghỉ ngủ. Nhà bếp là nơi ăn uống có thể là ở tầng trệt hoặc lầu.
Đặc biệt, nếu ở nhà lầu thì trước bao lơn thế nào chủ nhân cũng xây mấy cái bồn trồng vài cây cảnh, mấy cây lựu. Và cũng khác người Việt, ngôi nhà lầu của người dân Chợ Lớn thế nào cũng có một gác lửng để kéo đưa hàng hoá lên lầu, khỏi phải đi vòng theo cầu thang.
Nguyên liệu và kỹ thuật
Nhà liên kế ở Chợ Lớn còn tồn tại từ những năm 1930 đến nay dùng nhiều nguyên liệu gạch ngói, xi măng, sắt và con tiện sứ làm ban công. Một số dãy nhà còn sử dụng các chi tiết trang trí bằng dĩa sứ.
Đa số là nhà phố cất sẵn cho mướn. Nhiều dãy nhà được các nhà kinh doanh bất động sản sử dụng kỹ thuật bê tông cốt thép. Những dãy nhà liên
|
|
|
Con lăn bằng sứ trang trí ban công là một nét riêng của kiến trúc Chợ Lớn. |
Người dân nhập cư ở đây, theo quan niệm chọn vị trí thuận lợi để làm ăn sinh sống, chỉ cần ngôi nhà để làm nơi sản xuất, buôn bán, ngủ nghỉ, nên không nặng đầu tư những ngôi nhà quy mô tráng lệ. Vốn liếng của họ tập trung cho kinh doanh phát tài.
![]() |
|
Trang trí một mặt tiền phần mái nhà. |







_1192609388.jpg)

_1192609388.jpg)
_1192609533.jpg)














